Bogor – warmshowers

Zondag 27 maart: vervolg naar Bogor
Zie hier, bij week 2, de start van de dag.

We gaan vanmiddag naar Dede een warmshowers-host in Bogor, ook wel “Kang Bas” op zijn Facebookprofiel.
Inmiddels is hij geen lid meer van warmshowers.
Zou hij gewoon gestopt zijn of verhuisd? Of heeft zijn gezondheid hem in de steek gelaten?

Vooraf vragen we ons nog af reserveren nodig is. Dit hebben we uiteindelijke niet gedaan.

Terug in het hotel is het tijd om wat te drinken, douchen, om te kleden, de spullen te pakken en de hotelrekening te betalen. Net na half 1 gaan we per bus naar een halte die het dichtst bij station Sudirman gelegen is. Het stationspersoneel helpt ons vriendelijk bij de automaat -ook Engelstalig- en binnen een mum van tijd hebben we de benodigde ov-pasjes. Deze ogen sjiek voor eenmalig gebruik. De trein doet metro-achtig aan; het is druk en we staan het uur. Eten een drinken doen we dan straks wel.

We appen Dede dat we vermoedelijk 14.15 uur op het afgesproken station -één voor Bogor- arriveren. Vooraf hadden we 15 uur als eerste indicatie gegeven; mede afhankelijk van hoe snel we na de autoloze zondagochtend konden vertrekken.

Dede is op de fiets gekomen en ziet er minder verwilderd uit dan op de enigszins typische profielfoto van whatsapp en warmshowers. Later vertelt hij dat zijn vriendin hem gezegd had dat hij beter zijn haar kon knippen; wat hij gisteren gedaan heeft.
Bij aankomst vraagt hij direct waar onze ov-passen zijn. Het blijkt dat er statiegeld op zit (20.000 rupiah) en we de pas kunnen inwisselen. Dat betekent dat de reis nog goedkoper is dan verwacht. Slechts 8.000 rupiah met z’n tweeën, wat neerkomt op bijna €0,60.

Dede regelt een Angkutan kota (Angkot) busje. Deze groene busjes zijn hier in overvloed en lijken hun eigen trajecten te rijden, te herkennen aan een sticker op de bus. In deze lage busjes, waar wij als lange mensen ogen, staan twee bankjes in lengterichting opgesteld en is ruimte voor acht personen. Wij gaan met z’n drieën en de fiets. De fiets is sneller; met het busje maken we een omweg, om het spoor dat hier een barrière vormt, te kruisen. De motor klinkt alsof hij er geen zin in heeft, maar houdt zich goed.

We ontmoeten vele familieleden. Dede (41) woont hier met zijn ouders en zijn zus Dian (37) en haar gezin (man en twee kinderen). Verder zijn er een oom en tante met hun gezinnen. Eén gezin gaat al weg, het andere is er de dag erna ook nog of weer.
Dede leidt ons rond en ik zie zijn ouders, die ziek en hulpbehoevend zijn, op bed liggen. Dit voelt als inbreuk op hun privacy. Michiel staat nog in de woonkamer te praten en ziet hen niet.

Dian werkte voor een kledingbedrijf als accountant en spreekt goed Engels. Sinds de komst van haar kinderen is ze gestopt met werken, waar ze blij mee is. Ze ziet nu haar kinderen opgroeien en heeft bovendien de zorg voor haar ouders. Ze vertelt dat haar man ook merkt dat ze zo gelukkiger is en dat hij vond dat ze een huishoudelijke hulp moesten nemen.
Hun vader van 75 is diabeet en is sinds een paar jaar niet mobiel meer. Hun moeder heeft een hoge bloeddruk en heeft een beroerte gehad. Regelmatig gaat het muziekje – van de hulpknop van de ouders – af.

Ze hebben nog een oudere en jongere broer die ook in Bogor wonen. Hun familie komt van Sumatra. Het is een Sumatraanse gewoonte dat de dochter bij de ouders in huis blijft wonen.

Het is Pasen, dus hebben we vanuit Nederland chocolade eitjes voor hen meegenomen. Voor Dede hebben we een vel met fiets-label stickers; dat zijn fietsstickertjes die je als een soort bladwijzer aan een pagina kunt plakken.
Dede heeft voor ons ook souvenirs; ieder krijgen we een hanger en een dag later ook nog een pakje lokale koffie.
Sihung = Tiger teeth (hoektand= vertaling)
Kujang = tradinional weapon sunda (voor Michiel, met de gaatjes erin)

De gesprekken zijn open. Dede is deels bij de gesprekken, is bezig met zijn PC en lijkt verknocht aan zijn smartphone. Hij heeft een onlinewinkel in fietsonderdelen. Al pratende deze dagen, blijkt dat hij meer verkoopt, zoals vintage spullen. Daarnaast maakt hij ontwerpen voor T-shirts. De verkoop loopt via Facebook.

Dede heeft het over Aristy Prajwalita, de eerste vrouwelijk Aziatische fietsreiziger en tevens arts. Informatie is moeilijk te vinden. De sites die ik eerder vond, zijn helaas niet meer beschikbaar.

Met Dede, Dian en haar zoontje van bijna 6 jaar spelen we het kaartspel pinguïnparty dat we bij ons hebben. Het rustige jongetje speelt samen met Dian en vindt het leuk. Tussendoor gaan Dian en Dede om de beurt bidden. We delen de “hotelpinda’s”; bij vertrek hadden we al honger, maar in de bomvolle trein kwam het niet van eten.

Dede heeft van jongs af aan hartproblemen en zou mogelijk niet oud worden. Intussen is hij al ouder dan verwacht. Hij is een verstokt roker en rookt al vanaf zijn 13e jaar. Zijn arts verwonderde zich afgelopen jaar tijdens een controle over zijn goede gezondheid. Dat komt misschien mede door het fietsen. Zo fietst hij in een uur naar zijn vriendin in Jakarta, zo’n 35 km verderop.
Diverse keren heeft hij geprobeerd te stoppen met roken, wat hij moeilijk vindt. Hij gelooft niet in de antirookcampagnes van de overheid. Dan kan men beter de productie en import van rookwaar stoppen vindt hij.
Ook is er wel eens een warmshowers fietser -een Engelse dame- langs geweest die tijdens haar reis mensen spreekt over roken en de invloed daarvan op hun gezondheid. Dede zegt dat het het ene oor in en het andere oor uit gaat bij de meeste Indonesiërs.
Het stoppen is mede moeilijk door de sociale druk; als hij met rokende vrienden is, en last heeft van de lucht, dan adviseren ze hem ook te roken, zodat hij er geen last meer van heeft.

We hebben het over wat we vanavond en morgen kunnen eten en wat geschikt is voor mij als vegetariër. Zij hebben verschillende ideeën. Eén daarvan is de Toge Goreng. Grappig is dat Ricky ons tips had gegeven, waaronder dit gerecht waar Bogor bekend om is, en het lokale ijs. Ook Fahmi appt ons de ochtend erna dat we de Toge Goreng moeten proberen. Het is duidelijk dat we dit gaan proberen. Dede heeft het een dag later ook over dit ijs. Ricky had ons genoemd dat we dit wel kunnen eten; ijs kan spannend zijn i.v.m. water of melkkwaliteit.

Door deze verhalen hebben we de indruk dat we in de stad gaan eten. Het is 18.20 uur als Dede vraagt of we 19 uur zullen eten. Dat vinden we prima. Direct gaat hij aan tafel zitten… blijkbaar is er enige miscommunicatie, wat verder geen punt is.
Enige zorg is dat het eten hier al een aantal uur op tafel staat. En het is behoorlijk warm, zonder airco of ventilator. Hopelijk is dit eten nog goed voor ons westerse darmsysteem. We eten o.a. Goreng Bakwan en Rujak.

Als we tijdens het avondeten een foto maken, sluit nog iemand met hoofddoek aan. Blijkbaar was er nog meer familie bedenk ik me. Michiel zegt later dat ze op de foto blijkbaar liever een hoofddoek draagt… dan dringt door dat ik het helemaal niet door had dat dat Dian was.

Ik heb het erover dat het warm is, waarop Dede begint over een warm drankje. Is hier sprake van miscommunicatie? Waarschijnlijk niet. Hij vraagt of we een lokaal traditioneel drankje willen proberen. Hiervoor gaan Dede, zijn oom en wij wel naar de stad met hun busje.
Bij een straattentje drinken we dit drankje Bandrek; warme melk met gember en basterdsuiker. Ik vind het lekker pittig, Michiel is het iets te sterk. Apart dat zij dit bij deze temperaturen drinken; wij zouden geneigd zijn dit in de winter te doen.
Dede en zijn oom geven de bedelaars wat; mogelijk komt dit voort uit de religie. Wij geven liever geen geld.

We zijn rond negenen weer terug en gaan vlot erna slapen. Dede, zijn ouders en wij slapen beneden. Dian en familie slapen boven. We slapen ieder in een éénpersoonsbed en zijn beiden klam van de hitte. In de minder comfortabele en naar urine ruikende toiletruimte, frissen we ons nog even op.
Het is ongekend vies warm en we kijken uit naar morgen, wanneer we in ons hotel weer kunnen douchen. Dat lijkt hier niet te kunnen. Al zien we wel een douche in de badkamer die grenst aan de ouderlijke slaapkamer.

Ik ben benieuwd of het slapen lukt in deze warmte.

Tegen mijn verwachting in slaap ik best goed, ondanks dat ik soms kort wakker word van de televisie in de aangrenzende woonkamer, het alarmsysteem van de ouders, de moskee, of tegen de ochtend als het gezin weer tot leven komt.

Maandag  28 maart – culinaire dag

Alvorens de stad in te gaan, doucht Dede nog even. Wij mogen ook douchen, maar hebben al gepoogd ons op te frissen. Hoe hij doucht is ons een raadsel. Het geluid komt uit het hok dat wij ook gebruiken en daar ontdekken we geen douchekop; in de daar tegenover gelegen badkamer wel. Mogelijk laat hij de emmer vollopen en gooit hij kommetjes water over zich heen; we weten het niet. Het geluid klinkt gelijkmatig.

Wachten tot Dede gereed is. Stickers op de ramen waarvan we de betekenis niet weten.

Via steegjes met wat eenvoudigere huisjes, gaan we naar de hoofdstraat en nemen een Angkot. Dede pint en we gaan verder met een andere Angkot. We wandelen naar een eettentje dat Ricky ons genoemd had.

Dede komt hier voor de 2e keer; heeft er eerder een keer gegeten omdat de eigenaar een bekende is. We nemen de door Ricky aanbevolen Sop Buah, vruchtensoep. Heerlijk: gezoete melk, met diverse vruchten, chilipoeder en basterdsuiker. Ook nemen we nog twee andere gerechten; gegrilde tofu en een mix van tofu met vis. Waarschijnlijk heet het Siomay Komplit en Batagor.

Er is een demonstratie; als we het goed begrijpen wil de groep een revolutie met de Sharia als toekomst. Dede kan zich er niet in vinden; hij denkt dat het een mistake is. We wandelen langs de botanische tuin.

Vanuit een auto wordt lokaal authentiek eten verkocht. Dede gaat vaker met warmshowers gasten langs eetstalletjes, voor als men het wil proeven. Michiel koopt een kipgerecht om mee te nemen; de 35.000 roepies is vergeleken met het restaurantje van zojuist, duurder dan verwacht. Iets vegetarisch hebben ze niet. Omdat Michiel zijn eerste buitenlandse gast is, wil de man graag dat er, al betalend, een foto gemaakt wordt.

Dede maakt vaak foto’s en is veel bezig met zijn smartphone. Bij een straattentje eten we de veel geprezen Toge Goreng; het wordt ter plekke gemaakt bij het verzorgd ogende tentje. Dede zegt dat Michiel hier zijn eerder gekochte kip ook kan opeten.

De diverse woorden tegenkomend, moet ik denken aan Noorwegen waar we later geweest zijn. In beide gevallen herken ik Nederlandse woorden en heb ik het gevoel dat deze in beide landen geschreven worden, zoals ik ze in mijn kleutertijd schreef. Dat geldt overigens niet voor de foto’s hieronder.

In de Botanische tuin, met z’n flinke bomen, worden we al snel aangesproken door jongeren die graag een praatje met ons maken.

Als onze enkels beginnen te jeuken, brengen we snel DEET aan. Dede vindt een vrucht die hij open maakt; het lijkt op een amandel. De krekels produceren flink wat -onbekend- geluid, wat ik op een filmpje vastleg.

Langzamerhand zijn we moe van de hitte. Dede vraagt of we het ijs nog willen proeven. Omdat Ricky het ook aanbevolen had en aangaf dat het wel verantwoord was, gaan we naar een ijstentje in Chinatown.

Zodra ik het tentje zie, en ook later, denk ik dat we beter hadden kunnen zeggen dat we afzien van een ijsje en naar station willen.
De wespen vliegen rond en het tentje oogt eenvoudig; dit lijkt ons niet geheel verantwoord. We drinken een ijsdrankje met gember en de veel gebruikte basterdsuiker; van de ijsblokjes is het de vraag of het van drinkwater is. Het lijken geen fabrieksblokjes, omdat het typerende productie gaatje ontbreekt.
Wel….op hoop van zegen.

Per Angkot gaan we met een flinke omweg naar het station, waar we via een omgeleide route naar het perron lopen; bij drukte worden namelijk sommige hekken gesloten. We halen weer een ticket uit de automaat en Dede drukt ons op het hart deze in Jakarta weer in te wisselen vanwege het statiegeld dat erop zit. We nemen afscheid.
Een kwartier later vertrekt de heerlijk rustige trein; wat een contrast met de heenweg.

Aan het begin van de avond zijn we terug in het hotel, genieten we van een douche en doen we frisse kleding aan. We eten in de lounge en rommelen rustig wat aan. Heerlijk alle indrukken laten bezinken. We hebben flinke afstanden gelopen vandaag.

Recepten en gerechten
Een aantal lekkernijen dit paasweekend

Rujak = fruitsalade (zie ook hier: )
Dede’s zus, Dian, heeft dit gemaakt.

In een vijzel malen voor de dressing:

  • Zout
  • Chilipepers
  • Bruine suiker
  • Pinda
  • Shrimp (garnalen) pasta (trassie), net als bij zout niet te veel

Dat mixen met papaya, ananas, appel, droge peer, of ander fruit

Goreng Bakwan
In deeg gefrituurde groenten

Deeg: een mix van bloem, water en zout
Dat kan gemengd en gefrituurd worden met: mais, peen, knoflook, zout, peper, ui, sellerie, prei(=leek)

Bandrek
Een drankje dat we ’s avonds op straat dronken
Warme melk met gember en bruine suiker

Zie ook diverse recepten:
hierhier / hier /hier