Berlijn

Dag 1 naar Münster – vrijdag 8 juni
Afstand: 91.1 km
Kosten Airbnb: €49.44

Berlijn willen we een keer op eigen kracht bereiken. Nou ja, deels dan. We treinen wel naar Enschede. Zo kunnen we in 6,5 dag naar Berlijn fietsen en houden we nog wat tijd over om daar rond te kijken. We pakken de eerste trein na 9 uur i.v.m. korting en omdat de fietsen niet eerder mee mogen. Op Utrecht Centraal komen we oud collega Miriam tegen en we babbelen nog even. We zijn niet scherp….als we in Enschede arriveren, constateren we dat we zodanig op tijd waren, dat we eerder dan 8.55 uur ingecheckt hebben en dus het volle pond voor de reis betaald hebben, ondanks dat de reis na 9 uur startte. Daar nog maar een mailtje aan wagen.
Michiel heeft een route samengesteld op basis van 3 verschillende fietsroutes in de richting van Berlijn; zo hopen we een mooie en rustige route te rijden.

De afgelopen periode is het vrij warm en meestal droog geweest, op een enkele dag na. De buienradar belooft ons vandaag kans op regen. We verwachten een natte start. Het eerste uur is het toch droog, daarna miezert het, maar omdat het warm is, deert het niet. Het is een rustige route, in het begin treffen we weinig plaatsjes, eenmaal in Heek zien we tegelijkertijd een biergarten en een Lidl. De eerste laten we liggen, bij de laatste haal ik 2 hartige broodjes, koolrabi, humus en brood. Het brood mag je zelf door de snijmachine halen. Ik heb niet helemaal door hoe het werkt en wil niet dat er straks ook wat vingers in de zak met brood zitten. Een vrouw helpt me; het is eigenlijk simpel en niet link om te doen. We eten het hartige broodje. Kort erna willen we al meer. Onder bomen vinden we een droge sta plek, echter blijken er dazen te zitten. Dus eten we snel wat pinda’s i.p.v. brood. Het is veelal een vlakke, soms licht glooiende route. Het is duidelijk een groen seizoen met gewassen als graan, mais, bonen en asperges. Ertussen fleurt een kamille of een klaproos het nog eens extra op. De bomen zijn groen, er zijn zowel groene als zandgele graansoorten. Bij een overdekte ronde BBQ plek vallen we alsnog het brood aan. Kort erna zie ik nog een keer een BBQ (ditmaal een hangende variant).

De wegen zijn rustig, ik verbaas me eigenlijk dat er nog de moeite genomen is om deze infrastructuur aan te leggen. We fietsen over asfalt, beton, onverharde paadjes met zand, cementachtige substantie of gravel, alsof er het restant gravel van de tennisbaan erop gestort is. Slingerend gaat de route door een coulissenachtig landschap; knus en niet al te grote vlaktes. Het is harder gaan regenen; het is niet koud. Als we een overdekte schuilplek zien, maken we hier gebruik van. De buienradar vertelt ons dat het over 45 min minder hard regent. Wat gerommel, maar het komt niet dichterbij. We lezen en de wachttijd is ruimschoots voorbij.

In Havixbeck is een gezellig marktje. Met zicht op een balkon met leuke beelden, eten we een doos aardbeien leeg. Een kindje ziet gestapelde kratten met aardbeien. De peuter pakt er een; op deze leeftijd is stelen nog legitiem. Kort erna wil ik alweer wat eten, dat heb ik vaker na fruit; de pinda’s komen weer uit de tas.

Eenmaal in Münster doen we een snel rondje langs de Dom, alvorens naar het Airbnb adres te gaan. Net voor 18 uur zijn we er en kort erna arriveert Stefan. De fietsen kunnen in een schuurtje. Hij leidt ons rond in het huis. Grappig is dat hij een fietsenbouwer blijkt te zijn (Quitmann).

Na een verfrissende douche, dat is geen overbodige luxe op deze klamme fietsdag, fietsen we via een wandelpaadje door de velden en langs het spoor naar het centrum. Op TripAdvisor lezen we over Pepperoni .
Voor 7 Euro pp hebben we een gezonde, uitgebreide maaltijd; er is een salade en fruitsalade, rijst, brood en een flinke mix van grof gesneden gebakken groente. En niet te vergeten de heerlijke vruchtensap. Dit zaakje is een combinatie van een eettentje met een winkeltje. Dit concept lijkt goed aan te slaan; de groente die goed maar niet meer verkoopbaar is, gaat hier de wok in. Wel is het hard werken; de man staat 7 dagen van minimaal 8-23 uur in zijn zaak. Zijn vrouw is ook druk, maar dan in de politiek. 5 x per jaar gaan ze op vakantie. Zijn gezondheid leidt er wel onder. Het is ons niet duidelijk of hij kanker of rabies gehad heeft; het was in ieder geval iets in zijn hoofd wat niet goed zat.
Maar gas terugnemen of wat overdragen, er is wel een meisje in dienst, is ook niets voor hem….. dit is zijn tempel. Zijn vader komt uit Bahrein, zijn moeder uit Koeweit en hij is opgegroeid in Iran met zowel een joodse als moslimachtergrond en hij is niet gelovig. Hij vertelt over een klant die van het bestaan van Pepperoni weet, doordat die persoon tijdens zijn vakantie op de waddeneilanden in Nederland, van een Nederlander enthousiaste verhalen hoorde over Pepperoni. Toen hij terug kwam van zijn vakantie, heeft hij direct dit leuke tentje bezocht.

We doen nog een rondje door de stad, deels fietsend, deels lopend i.v.m. het onaangename getril over de keitjes. Diverse mooi oude gebouwen, mensen gezellig op het terras en het museum dat elke 2e vrijdagavond van de maand open is, trekt jeugdige bezoekers.

Dag 2 naar Bielefeld – zaterdag  9 juni
Afstand: 93,5 km
Kosten Airbnb: € 31,04

Na een prima nacht; ondanks dat Michiel 3 x naar het toilet is geweest, waarvan ik er 1 niet door heb gehad, vertrekken we rond kwart voor 10. Van de eigenaars krijgen we kersen mee. Stefan en Maria vertellen dat Helmstedt, waar onze route langs gaat, de plek was waar je Oost-Duitsland in reed. Ze waren destijds bang; wilde je naar Berlijn, dan moest je dat vanaf daar binnen 2 uur bereiken. Het regime was bang dat je anders andere dingen ging doen.
Via een grote ingenieuze sluis kruisen we het kanaal. Het is zaterdag en warm (graad of 30); we komen de nodige hardlopers en fietsers tegen; vooral recreatieve sportfietsen, minder racefietsen. Ik ruik vruchten en vraag me in mezelf af waar dat vandaan komt? Op dat moment zegt Michiel dat hij de aardbeien ruikt; die aan de linkerkant van ons staan.
De fijne smalle asfaltwegen – die minder uitnodigend voor hardrijden zijn zoals bijv. de landweggetjes in de Gelderse vallei – zijn van wisselende kwaliteit. Ik zie een weg die middels nieuwe lagen asfalt, in blokachtige vormen, gerepareerd is; het doet me denken aan het bordspel Blokus. Net als gisteren gaat onze route via rustige wegen en kruisen we slechts drukke wegen, al rijden we er soms ook parallel langs via een fietspad.
Mogelijk zijn dat stukken die niet tot toeristische fietsroutes behoren, maar die we zelf vooraf hebben gekozen toen Michiel diverse routes heeft gecombineerd tot onze route en daarbij ook gezorgd heeft een enigszins rechtstreekse route samen te stellen.

Het is een prettig cultuurlandschap. Zon en schaduw wisselen elkaar af. We rijden langs velden graan, omringd door bosschages of beukhagen. Ook vandaag geen grote saaie vlaktes. Zowel gisteren als vandaag zien we soms een huisje of boerderij dat ons een sprookjesgevoel geeft; als Hans en Grietje of andere sprookjes zoals in de Efteling. Warendorf is een mooi plaatsje met o.a. een mooi plein met oude huizen erom heen. Vanaf een trappetjes aanschouwen we het en maken foto’s.

Aan de andere kant van het plein zie ik een terrasje dat verse kefir schenkt. We gaan zitten, maar als we de menukaart bekijken, vinden we het voor Duitse begrippen prijzig en besluiten we door te gaan. Later vraag ik me af of het om de Kefir zou gaan als bij restaurant Gijs (een verfrissend Champagne-achtig drankje) of dat het om de zuivelachtige drank zou gaan.

Aan het eind van dit plaatsje, zie ik aan de overkant van het water een Nettorama. We halen hier brood en ingrediënten voor een salade en slingeren verder langs rivieren, door velden en bossen. Grappig, een opklapbank; zo houd je de zitting van bosbankjes tenminste schoon.

Er zijn veel bewegwijzerde fietsroutes. Het is fijn dat we de route op de gps hebben; de bordjes hier ondersteunen het wel; we zien sneller welk paadje dan correspondeert met de track uit de gps. Al fietsend komen soms flarden van andere fietsvakanties (landschappen) terug. Soms heb ik de neiging het landschap te vergelijken. Deze regio heeft iets van Limburg (smalle weggetjes, maar minder heuvels), Achterhoek, Utrechtse Heuvelrug, Veluwe, Gelderse Vallei of het minibosje ergens in de Betuwe toen ik naar Den Bosch fietste en het riviertje de Mark, nabij oma in Breda. Er zijn opvallend veel kruizen met Maria en Jezus. Verder zijn er de bekende biergartens, de kartoffeln boerderijen zijn me minder bekend.

We rijden door het slaperige dorp Harsewinkel, waar de de winkels zaterdagmiddag gesloten lijken te zijn. Of zou er een feestdag zijn? Ik vermoed dat het standaard is, want een outlet die op zaterdag tot 16 uur open is, wordt juist extra gepromoot.

Michiel roept me dat hij het warm heeft en honger…ik hoor het niet, maar zie dat hij achterop raakt. Later in een parkachtige omgeving eten we cashewnoten. Aan de rand van Bielefeld duiken we nog eens de supermarkt in, omdat we meer voorraad voor de lange dag van morgen willen hebben. Buiten genieten we van een ijsespresso, sapje en chocola. De laatste 8 km is soms licht klimmen, maar ik had meer klimwerk verwacht. Bij Airbnb (Sonja) slaan onmiddellijk de honden aan. Ze heet ons van harte welkom, laat garage, badkamer en de kamer (we hadden een huisje verwacht) zien. Een prima plek.

Het zweet druipt van ons af; het is dubbel genieten van een douche. We spoelen wat kleren uit en luieren op bed.  In de verte onweer, maar de dreigende lucht komt niet dichterbij.  Sonja geeft bij aankomst aan bezoek te hebben dat waarschijnlijk een half uur later weg gaat en dat we dan gezamenlijk wat drinken. Dat wordt een stuk later, maar maakt niet uit. Rond 19 uur nodigt ze ons uit; we maken eerst nog de salade af en eten die. Als we niet een smakelijke prooi van de honden willen worden, moeten we kloppen of haar vanuit het raam roepen. Ze heeft zelf een hond en een week een oppashond; die laatste was een Roemeense straathond en haar vriendin voedt hem niet echt op. Als ik de was even ophang, komen de honden blaffend op me af waar ik de zenuwen van krijg.
We praten over van alles; honden en opvoeding, fietsen, ervaringen Airbnb. Een jaar geleden is ze gescheiden; het duurde 3 jaar voordat haar ex (politieagent) wegging. Ze huurt dit huis en de eigenaar heeft haar gesuggereerd de bovenverdieping te verhuren. Oliver huurt hier voor langere tijd een kamer en sinds 5 maanden verhuurt ze via Airbnb de andere kamer. Dat bevalt haar meestal goed. Wel had ze een keer een rare Aziaat die, terwijl hij hier 3 dagen was, haar ’s avonds ging mailen met vragen i.p.v. aan te kloppen. En ze zag hem naakt in de deuropening staan. Samen zittend in de tuin had hij vreemde vragen, alsof hij sociaal wat beperkt was, gek was. Via Airbnb was hij bij 7 adressen geweest, zonder feedback…nu wist ze waarom. Ze vond hem direct een rare gast.
Onlangs heeft ze iemand op voorhand geweigerd; op basis van haar gevoel n.a.v. de mail. Ook had ze een Chinees miljardair echtpaar; voor hen was het hier Disneyworld…. de natuur en de geluiden. Na een gezellige avond en verwend te zijn met een wijntje, water en cake, gaan we een paar uur later naar boven, schrijven verslag, tekenen de route in de kaart en gaan tijdig slapen. Morgen hebben we 123 km voor de boeg.

Dag 3 naar Hildesheim – zondag 10 juni
Afstand: 123 km

Afgelopen nacht heeft het geonweerd. De wekker staat 7 uur; we hopen 8.30 uur op de fiets te zitten. Vandaag hebben we een dagetappe van 123 km en, naar in de loop der dag blijkt, ook wat hoogtemeters te overwinnen. Maar…het regent. We besluiten het ergste af te wachten. Sonja brengt ons koffie en later vullen we onze waterflessen in haar keuken; ook nu moeten we kloppen op de deur, vanwege de honden. Ze laat ons ieder nog 2 stuks chocola meenemen; de bounty, mars en snickers gaan bij de eetvoorraad van vandaag. Daarnaast heb ik de noten en mueslirepen in de stuurtas, zodat we tijdig onze suikers op peil houden, zonder dieper in de tas te hoeven graven. Weeronline, die we door de trage verbinding hier maar moeizaam konden bereiken, bleek de regen voor vandaag overigens niet goed voorspeld te hebben… Vrijwel de gehele dag is het bewolkt, met soms korte momentjes dat de zon even door het wolkendek komt. Het is zeker niet koud, en prima fietsweer zo. Ook voor het fotograferen is dit prima. Onze totale route is opgebouwd uit verschillende fietsroutes, waaronder de Hanzeroute. Dat mogen we later vandaag ervaren; Lemgo en Hameln blijken mooi Hanzestadjes.

We rijden soms op of langs (fietspaden) grotere wegen; mede omdat we vooraf de route hier wat ingekort hebben. Maar ook op (onverharde) paadjes, waar soms snoeiwerk nodig is. Na Lemgo hebben we een klim die een km of 5 duurt. Bij Bösingfeld eten we bij een grillroom samen een paddenstoelenpizza met ook flink wat kaas erop. Goede brandstof.

Michiel ziet een pand met ratten en refereert aan de Rattenvanger van Hamelen…enkele minuten later dringt het tot me door dat we in Hameln zitten en het dus echt daarmee te maken heeft; er blijkt hier ook een Rattenvanger van Hameln museum. Vandaag is het landschap weidser; de graanvelden zijn groter, wat minder knus. Wel gaan we ook regelmatig door bossen.

 

Vandaag zit de afwisseling in de leuke stadjes. Michiel spot een keer een vos, ik een ree, waarvan Michiel het achterstel nog ziet. Dagelijks zien we nog veel vakwerkhuizen; mooi. Voor Hameln hebben we nog een steil klimmetje waar ik 2x even stop; er staat dat het een privatweg is, geen toegang; hopelijk geldt dat alleen voor de onverharde zijweg. De wandelroutes gaan hier ook langs… zolang er maar geen kuitenbijters zijn in de vorm van een hond. Na Hameln volgen we de grotere weg en later onverhard, deels modderig en slipperig, langs het spoor.

Ik houd nog rekening met klimwerk, maar dat valt het laatste deel mee.  Nabij Bielefeld gaat de route deels over industrieterrein (Lage Weide sfeer) en langs een oud spoor bij een kanaal – mogen we hier komen? – maar er zijn meer sporters, dus dat zit vast goed. Er volgt een kort stijl klimmetje om vanaf kanaalhoogte bij de brug – die vanaf afstand op een spoorbrug leek – te komen richting de wijk waar het warmshoweradres is.

We hebben Kerstin en Uwe aangegeven dat we verwachten er rond 18 uur te zijn; het is kwart voor 6 als we op de stoep staan. Kerstin en Uwe zijn hartelijk, het voelt direct goed. Ze zwaaien hun bezoek uit waarmee ze vandaag op de vlooienmarkt stonden. De fiets kan in de garage. We zijn vuil en bezweet en nemen eerst een douche. Uwe laat hun deels moes- en fruittuin zien. Als dank voor hun gastvrijheid hebben we stroopwafeltjes meegenomen.

Uwe stelt voor bratwurst te grillen; dat ik vegie eet is geen punt… de courgette is snel gekruid en even vlot geroosterd. Dat alles met tomaatjes, couscoussalade, stokbrood en een fetasmeerseltje. We genieten van al dit heerlijks op een idyllische en gastvrije locatie. Er volgt nog eigen gebakken aardbeicake toe; wat lief en attent. Het is duidelijk aardbeiseizoen; we zien regelmatig kraampjes langs de weg.

De kamer van dochter Mareike (27), fietsreiziger (is 2 jaar op pad geweest) is net een museum. Zij werkte bij de politie, maar de reis heeft haar veranderd en deze functie is niets meer voor haar. Tijdens haar reis moest ze zelf alles doen, keuzes maken. Bij politie bepalen anderen dat. Momenteel zit ze in de ziektewet.
Ook hun oudste, Natascha (30) schijnt van reizen te houden. Uwe is ook heel sportief; loopt o.a. de marathon onder de 3 uur. Door Mareike zijn ze ook gaan fietsen (vakantie); een nieuwe wereld ging voor hun open. Kerstin was wel stuk na een keer een afstand van 120 km op een dag, dat is wel de max. Uwe werkt in de logistiek; inmiddels 10 jaar bij een bedrijf dat grote wasmachines maakt van meer dan 20 meter lang voor o.a. grote hotels en ziekenhuizen. Het installeren van de machine in het gebouw gebeurt soms door het via de straat, onderlangs, in te graven. De productie vindt al 100 jaar plaats en wordt wereldwijd verkocht. Zij werkt bij een advocatenkantoor richting familie- en erfrecht.

We hebben een gezellig avond; communiceren Engels en Duits; Uwe kan geen Engels. Michiel constateert ook het verschil dat ik gewoon probeer te praten met eigen verzonnen woorden (en trouwens ook Spaans) en hij eigenlijk eerst de juiste woorden wil vinden. Als ik dat zou doen, zou ik een uur lang niet tot iets komen; Kerstin heeft dat ook. Uwe vertelt dat dochter Mareike nog naar/met Natascha naar Bairut o.i.d. is ….Beiroet…. naar Libanon, vraag ik me af? Ah, het gaat om Bayern. Leuk die miscommunicatie… hun dochters zijn wel reizigers… maar we vroegen ons al af of we het juist begrepen.

Dag 4 naar Helmstedt – maandag 11 juni
Afstand: 104 km

Vandaag gaan we richting Helmstedt; eerder vroeg ik me al af waar de scheiding tussen Oost- en West-Duitsland was; dat is na Helmstedt, weten we via de Airbnb van onze eerste nacht.
Uwe en Kerstin moeten werken, dus we mochten komen, mits we 7 uur konden vertrekken. Het rolluik van het dakraam is dicht; het is heerlijk donker. Rond 23 uur zijn we gaan slapen, ik was toen te moe om het verslag te typen. De kamer was warm toen we gingen slapen, maar ik heb er geen last van gehad. Michiel is vannacht niet naar het toilet geweest. Om 6 uur schrik ik uit coma wakker; Uwe en Kerstin heb ik niet gehoord, al zijn ze al wel wakker.
Kerstin heeft een heerlijk ontbijt klaargezet voor ons. Wat lief allemaal.

Kleurrijke grassoorten

Het is drukker op de weg… we bewegen ons als een forens tussen de andere forensen. Zij in de auto. Wij deels via landweggetjes, deels via wat grotere (70) wegen. Deze zijn wat breder, zijn niet heel druk, wel minder knus en het is wel nodig wat scherper te zijn.

Het landschap is nu minder knus en saaier met de grotere vlaktes. Wel is het  deels licht glooiend dan weer vlak en voert de route vaak door boerderijdorpjes met grote, mooie huizen, hoven, boerderijen (vakwerkhuizen). De wind is veelal gunstig; met tegenwind zal het hier minder fijn fietsen zijn. Het is bewolkt… op hete dagen zal het hier ook zwaarder zijn, gezien de beperkte beschutting. De dorpjes zijn niet uitgestorven, zoals in Noord-Frankrijk. Het fietsen gaat voortvarend. Als we in dit tempo door gaan, zijn we rond 12 uur al in Helmstedt. Voor Braunschweig eten we brood.

We hopen in Braunschweig op de maandagochtend een terrasje te vinden. Vooral voor een toiletstop, om te schrijven aan het verslag, te genieten en niet te vroeg in Helmstedt te zijn. Via een parkachtige omgeving waar mensen sporten of de hond uit laten, rijden we gemakkelijk richting het centrum. Het is een leuk stadje waar we rondslenteren alvorens neer te strijken op een terras en een ijskoffie en groente-fruit smoothie bestellen.

Opvallend gedurende de afgelopen dagen zijn de ijs cafés en vooral de enorme ijscoupes die men eet;  de ijshoorntjes zie je ook, maar op de terrasjes worden vooral deze grote coupes gegeten.

Intussen is de zon doorgebroken. Michiel tekent de route in de kaart en ik type dit verhaal.

In het park van Braunschweig eten we nog wat brood, paprika en chocola. Het smaakt goed, al kun je het als lezer geen culinair hoogstandje noemen. We vervolgen de route via een fietspad langs een autoweg, een rustige brede weg met soms snel autoverkeer en een bos waar klimmen en dalen elkaar afwisselen.
Räbke is één van de mooie boerderijdorpen met grote vakwerkhuizen met verticale pannendaken. De hele middag schijnt de zon en de temperatuur is aangenaam.

Ik vind dat de hondenbezitters hier de hond beter bij zich houden dan in Nederland, als een fietser passeert. Ook heb ik de indruk dat automobilisten hier vaker voorrang geven.

Rond half 5 zijn we bij Karin en haar zoon Lars (18 jaar). Het is een leuk huis in de stad met een serre boven tuinniveau met zicht op tuin. De fietsen kunnen in de kelder. In de tuin staat een prachtige kersenboom vol met kersen. Afgelopen jaar was dat niet het geval begrijpen we later.
Lars zien we amper; alleen in de kelder waar hij sleutelt aan zijn gitaar, kort in de keuken en later als hij eten komt halen. Karin is docent op het Voortgezet Onderwijs en geeft de vakken kunst, geografie, en Duits. Ze mag als docent een half jaar vrij nemen; dat gaat ze van februari – augustus 2020 doen. Ze wil gaan fietsen. Mogelijk wordt dat een diagonale lijn van zuidwest Spanje oostelijk over Europa (i.v.m. de westenwind) of een rondje Baltische zee, Estland e.d. Haar man is 9 jaar geleden overleden. Haar schoonmoeder sprong destijds bij en nu zorgt Karin voor haar. Daarnaast leert ze de Noorse taal (ze gaat weer in Noorwegen wandelen), houdt de tuin bij (wat eigenlijk teveel is), wandelt en speelt accordeon.

Ze heeft een schildpad van 55 jaar, die haar man op zijn 11e in 1964 kocht heeft. Ik heb nooit geweten dat schildpadden 100 jaar kunnen worden.
Karin is een Ossie, haar man was een Wessie; dus hun kind noemen ze een Wossie. Zij was in 1989 bij de demonstraties in Leipzig. Toen de muur viel, kwamen de Oost-Duitsers in Trabantjes naar Helmstedt… het was enorm druk. Karin vertelt dat in Berlijn veel gebouwd is en er lange tijd veel hijskranen stonden (dat herinner ik me ook van toen ik er in 2004 was). Dat is nu klaar; er schijnt intussen veel veranderd zijn.

Als we het stadje even ingaan, krijgen we de huissleutel mee. We wandelen door het mooie plaatsje en halen ingrediënten voor een salade en omelet, en een vegieburger. Met z’n drieën eten in we in de tuin, Lars komt slechts salade halen. Hij gaat in september misschien naar Australië of naar Berlijn. Het verbaast me dat Lars moeite lijkt te hebben met het vinden van Engelse woorden. Hij is nu bezig met het afronden van het gymnasium. Ik bedenk me dat met mijn niveau Engels destijds ik hier in Duitsland mogelijk wel een ruime voldoende gedaan zou hebben, in tegenstelling tot in Nederland.

Dag 5 naar Genthin – dinsdag 12 juni
Afstand: 112km

De wekker staat op 7.20 uur zodat we Karin gedag kunnen zeggen wanneer ze naar haar werk vertrekt; de school is op 2 minuten wandelafstand. Ze is gastvrij en vol vertrouwen; ze geeft aan dat we later kunnen vertrekken. Haar zoon is nog wel in huis, maar die zien we verder niet. Op het ontbijtbordje staat een potje kersenjam om mee te nemen; wat lief! Karin heeft ons de sleutel van de kelder gegeven waar onze fietsen staan en heeft Michiel uitgelegd dat de deur drie sloten heeft….we zien er echter maar een.  Dan beseffen we dat ze waarschijnlijk bedoelt dat we de kelder nu vanuit het huis moeten ingaan, i.p.v. buitenaf zoals gisteren bij aankomst. We schrijven in het gastenboek, plukken wat kersen en vertrekken rond half 10. Michiel komt erachter dat een moertje van zijn tas eraf is; gelukkig zit het hangsysteem nog voldoende stevig en kan dit euvel waarschijnlijk tot thuis wachten. Voor de zekerheid gaat het bandje waarmee de tas wordt afgesloten om de bagagedrager heen.

We besluiten onze route een beetje te verleggen, zodat we de uitkijktoren kunnen bekijken. Hier ligt een belangrijk stuk geschiedenis; tot 1989 vonden hier de controles plaats, voor wie naar West-Berlijn wilde gaan. Via de weg en een bospaadje vinden we het; het voelt alsof we zelf van west naar oost sluipen. De toren staat naast de snelweg, is in goede staat en is verlaten. De trappen zijn steil – we laten de spiegelreflex beneden, zodat we onze handen vrij hebben om ons goed vast te houden. Met zicht op de snelweg krijg je een idee hoe hier alles in de gaten gehouden werd. Iets verderop zie je nog een brug en de plek waar de grenspoorten waren. Mogelijk is er bij Mariënberg hier verderop, nog meer te zien over de geschiedenis, naast in Helmstedt zelf, maar we besluiten het hierbij te laten. We hebben nu een indruk en eigenlijk is het juist bijzonder dat hier op deze verlaten plek te ervaren. De wijziging van onze route blijkt qua kilometers zelfs niet een omweg geweest te zijn.

Het is bewolkt vandaag. De route gaat deels over bospaadjes en rustige wegen. Zowel op het asfalt als de half verharde wegen zoeken we vaak naar de beste sporen om zo min mogelijk trillingen te ervaren. We komen langs Slot Altenhausen.

Afgelopen dagen vroeg ik me al eens af of we verschillen zouden merken tussen oost-west. Nu (al schrijvend een dag later), denk ik deels.
Op zich hebben beide delen vaak flink grote huizen. In het oosten is men mogelijk wat minder netjes; minder aangeharkte tuinen e.d., al zag ik vandaag op weg naar Potsdam ook wel mensen het gras tussen de keitjes wegkrabben. Dat leek dan wel door betaalde krachten gedaan te worden, niet door de bewoners zelf.  Op zich zou het verschil in bouwstijl niet groot hoeven te zijn; in beide delen kunnen oude gebouwen bewaard zijn gebleven.

Na ongeveer 38 km te hebben afgelegd, fietsen we ruim 10 km langs een kanaal. Voor ons een feestje… de wind in de rug en het is lekker om op zo’n tocht soms kilometers te kunnen maken. Slechts 1 auto op dit stuk; gravel/onverhard. Eigenlijk saai; als het Amsterdam Rijnkanaal.

In Wolmirstedt eten we ons brood; het is een saai stadje, waar we meer een oostblok associatie bij krijgen, met de goedkoop uitstralende winkels, de dikkere en minder verzorgde mensen, chagrijnigere blikken. Een man vraagt ons vriendelijk om een  vuurtje en komt op het bankje naast ons zitten. Kort erna komt een zwerver dichtbij onze fietsen. Tijd om te gaan.
We zorgen dat we weer op onze track komen, waarbij we erin slagen niets dubbel te fietsen. Daarbij komen we nog in Wolmirstedt langs een slot, alvorens via een andere brug de rivier weer over te steken. Een verrassende plek, waar we liever geluncht hadden.

Later volgt weer eens stuk langs een kanaal; ditmaal meer begroeid met hoog gras wat gezelliger oogt. Er is een aquaduct, de Kanalbrücke Magdeburg; het Mittellandkanal wordt hier over de Elbe heen geleid.
De route verderop langs de Elbe is mooi; het doet me soms denken aan de uiterwaarden bij Deventer en Zutphen. Graan, gras, bos en dorpjes. Her en der zijn nieuwe stukken route- regelmatig van betonplaten- aangelegd, die dichterbij de Elbe slingeren.

We worden expert in het befietsen van diverse wegdeksoorten. Regelmatig liggen er kinderkopjes en is het een uitdaging hoe we de trillingen zoveel mogelijk kunnen beperken. We willen weer wat eten en kijken uit naar een bankje; er is er één, maar de takken van een boom hangen er nogal laag overheen. Uiteindelijk eten we pas 10 km later al staande iets. Het zijn geen snelle suikers, dus Michiel houdt een honger gevoel. Nabij Genthin is een bedrijventerrein en ik stel voor een ijsje te nemen. We stuiten echter op een bakker en nemen een kwarkkoek met rozijnen.

Thomas staat buiten; het blijkt dat zijn profiel op Warmshowers verouderd is. Op zoontje Otto hadden we gerekend, die blijkt 1,5 jaar te zijn, maar intussen is er nog een kleintje, Maxim, van 2,5 weken oud. Erg bijzonder dat het dan wel uitkomt dat we hier overnachten. Dit doen ze omdat ze in Nieuw Zeeland ook veel welkom waren bij mensen thuis en iets willen terugdoen. Daarnaast hebben ze een groot huis en hebben wij de benedenverdieping met eigen toilet (zelfs twee) en douche tot onze beschikking. We kletsen in de tuin, drinken chocomel en praten over fietsreizen. Otto laat ons van alles zien. Thomas en Elly fietsten 3 maanden in Zuid Amerika via de Carretera Austral, van Santiago 600 km noordwaarts en langs het Titicacameer naar Cuzco in Peru. We geven hun de stroopwafels; we hebben deze in landkaart papier ingepakt en zij zijn de eersten die dat opmerken. Elly is in 1994 op haar 9e met haar gehele familie uit Kazachstan naar Nederland gekomen. Destijds hebben ze de eerste jaren flink geleden onder het gedrag van de neonazi’s.

Na een douche halen we ingrediënten voor wraps die we in hun keuken mogen klaarmaken. We bieden aan ook voor hen te koken. Afhankelijk van de gezinshectiek zullen ze dat al dan niet mee eten. Het is al 21 uur als we aan tafel gaan en zij om beurten ook een wrap nemen. Ze vullen de maaltijd aan met een wijntje.

Thomas werkt bij een overheidsbedrijf aan de controle van de waterkwaliteit t.b.v. de visstand; vissen worden gevangen middels een stroomschok en via de vis krijgen ze zicht op de waterkwaliteit. Elly is docent Duits, Russisch en geografie. Binnenkort moet ze kiezen of ze in september aan de basisschool of aan het voortgezet onderwijs leeftijd les wil geven. Ze hebben in Potsdam gewoond en zijn daar heel enthousiast over; o.a. over het slot, het park en over de Nederlandse wijk waar cheesecake verkocht wordt. Is dat iets typisch Nederlands dan?

Dag 6 naar Potsdam – woensdag 13 juni
Afstand: 92km

Voor de derde keer vertrekken we met kersen; de laatste dagen zien we ze vaak. De warme meimaand maakt waarschijnlijk dat ze al goed zijn. De wekker staat op 8.15 uur, zodat we Otto ook gedag kunnen zeggen die 9 uur op kindergarten moet zijn; hij gaat daar 5x per week heen van 9-15 uur. In hun keuken eten we muesli. Vervolgens maken we nog een groepsfoto, waar Thomas zijn analoge camera voor tevoorschijn haalt. Vervolgens gaat hij nog op pad langs diverse mensen. Als Elly aan het voeden is, gaat de deurbel, dus nemen wij haar postpakketje van Hennes & Mauritz aan.

We fietsen een flink stuk langs een kanaal omringd door dennenbos. Later fietsen we rond een groot meer, waarbij onze route ook door een dennenbos gaat. Het doet me denken aan de Soesterduinen; waarbij de duinen in dit geval het water is. Het landschap is de laatste twee dagen afwisselender. Het wegdek wisselt opvallend vaak van materiaal. Richting Brandenburg nemen we een pontje. Brandenburg oogt niet heel interessant; op een bankje bij een kerk eten we brood en ga ik nog even naar binnen voor een toiletbezoek.

 

Als we verder gaan, blijkt dat we het centrum nog niet bereikt hadden. We gaan een brug over met zicht op de oever met leuk ogende restaurantjes in oude panden. De winkelstraat oogt momenteel mogelijk leuker dan normaliter; er zijn nu werkzaamheden waardoor tram en mogelijk ander verkeer hier nu niet rijdt. Gelukkig dat we dit deel van de stad nog meepikken en ons beeld ten positieve bij kunnen stellen.

Een flink deel van de route gaat via onverharde/halfverharde wegen door bossen. Hé, rul zand….dat hadden we nog niet gehad; we moeten ons extra inspannen. Wel is het lekker rustig fietsen met amper verkeer. We zien hazen en een vos.
Nabij Potsdam fietsen we weer langs een watergebied; vanaf ongeveer 12 km voor Potsdam zijn de wegen opvallend drukker. Een weg wisselt continu van wegdeksoort; dat is echt opvallend in Duitsland. De laatste 8 km zijn rustig, omdat we een fietsroute volgen. En het blijft Duitsland, dus ook hier wisselen asfalt, onverhard en beton elkaar af. Het valt me vandaag op dat de namen van plaatsen en gehuchten in deze regio vaak eindigden op OW; dit blijkt een overblijfsel te zijn van het Slavische verleden van deze streek.

In deze regio zijn duidelijk meer fietsers. Rond 17 uur arriveren we in Potsdam; over een uur zijn we welkom bij Vera, Florian, Carla en Tilda.
We doen het centrum even aan en fietsen dan via een stukje van het bekende Sanssouci park, min of meer bij hen om de hoek, naar hen toe.
De fietsen kunnen in de gemeenschappelijke afgesloten kelder; we zien nummeringen bij de fietsenrekken. We vermoeden dat dit mogelijk vaste plekken zijn van andere bewoners. We vinden een plekje zonder nummer; als ik het Florian later noem waar ze staan, geeft hij aan dat dat goed is.

Het is een kleurrijk appartement met heel veel spullen. Voor ons zou dat te druk zijn, maar het oogt wel gezellig. Oudste Carla is besjes aan het plukken en de jongste Tilda trekt direct onze aandacht. Florian kookt en Vera komt later thuis met een bebloede mond vanwege een tandartsbezoek. We douchen en spelen met de kinderen in de speelslaapkamer wat een ware apenkooi is. We eten aardappels, asperges, tofu, salade en brood met diverse smeerseltjes.

Vera is sociaal werker, werkt op de universiteit, waar ze o.a. vluchtelingen stimuleert een studie te gaan doen. Ze vindt het fijn werk, met een goed team. Wel is het werk onzeker qua contracten en continuïteit. Thomas is docent Engels, muziek en filosofie. Voor de derde keer zijn we bij een docent op bezoek en allen doceren ze in drie verschillende vakken. Net als bij het vorige adres, gaan de kinderen naar de kindergarten van 9-15 uur. Dat mag men tot 6 jaar doen en is niet verplicht.

Eerder hoorden we al van Elly en nu van Vera over de Nederlandse wijk in Potsdam. Honderden jaren geleden trouwde een Pruis met een Nederlandse die blijkbaar heimwee had; toen is die wijk voor haar gebouwd.

We praten met Vera nog over o.a. reizen en Berlijn. Ze geeft aan welke wijken interessant zijn en dat we vooral niet alles moeten willen lopen. Thomas gaat naar bed; hij is gesloopt en mogelijk wat chagrijnig. Vera vertelt ons nog over gedoe rondom de aanmelding en regels om hun kinderen op een Montessori school te plaatsen. Er zijn meer aanmeldingen dan plekken en dan begint de afstand een rol te spelen.

Dag 7 naar Berlijn – donderdag 14 juni
Afstand: 48 km

De wekker staat om 7.30.uur. Ik heb goed geslapen op de speeltuinhoogslaper die hun buurman gemaakt heeft. De kinderen zijn wakker en met name de oudste, Carla van 6 jaar, loopt te jengelen en maakt het niet makkelijk vanochtend. Ze is te laat naar bed gegaan, verklaren de ouders… ja, dat was ons wel duidelijk.

Toen Florian gisteravond bij het eten iets wilde vertellen, stelde Vera voor eerst de kinderen naar bed te brengen. Hij wilde toch graag iets korts vertellen. Het proces van aangeven dat de kinderen naar bed gaan tot ze er werkelijk inlagen, kostte anderhalf uur.

In het park Sanssouci bekijken we de diverse paleiselijke gebouwen van een rijk verleden en komen we tot rust. Rond 9 uur zijn we vertrokken. We worden aangesproken op het feit dat we hier niet met de fiets mogen komen, ook niet aan de hand. Een bordje hadden we niet gezien; bij de uitgang zien we dat wel.

We rijden door naar de Nederlandse wijk; onderweg hebben we een tweede vermaning te pakken, in de vorm van een gebaar van een automobilist of we gek zijn. Mogelijk hadden we hem voorrang moeten geven, maar de betekenis van een bordje hierover is ons niet helder. Bij de volgende en gelijke verkeerssituatie krijgen we juist voorrang van een automobiliste. We zien het zaakje dat de cheesecake verkoopt waar Elly zo enthousiast over was.

Onze route gaat langs bombastische huizen en regelmatig over kinderkopjes, wat mooi, maar toch echt onaangenaam is.
We raadplegen de kaart, we moeten links -rechts, willen we weer op onze vooraf geplande track uit komen. Soms wijken we hier vanaf, omdat we denken dat dat sneller of mooier is. Michiel pakt de 3e rechts, terwijl ik dacht de 1e rechts te nemen; helemaal toen ik hier asfalt zag liggen. Dat zou bevrijdend zijn, al is dat naïef te denken hier, omdat het 3 meter later alweer ander wegdek kan zijn. Ik mopper “dacht dat we rechts zouden gaan”.

Voor ons lopen wat mensen in de weg. Ik pas mijn methode toe iets tegen Michiel te zeggen, die dan soms weer op mij reageert, zodat men ons hoort en aan de kant gaat. Dat effect heeft het nu niet op de jongens en Michiel reageert niet omdat hij nog met zijn gedachte bij mijn opmerking over het rechtsaf slaan was.

We staan een tijd in het bos en spreken af vandaag ook terrasje of iets dergelijks als rustmoment te nemen. Bij de Aldi haal ik broodjes en chocola en een tijd later ziet Michiel een mooi strandje aan het water waar we ons rustmoment hebben. Het is ontspannen en doet ons goed na de sociale avonden met anderen.
Als we een tijdje later Berlijn in fietsen gaat ook dat goed en ontspannen, ondanks de stadse hectiek.

Nog in het beboste deel voor Berlijn, kruist een hardloper de weg. Op afstand lijkt hij naakt. Als we later naar links kijken, waar hij het bos inschoot, kijken we inderdaad tegen blote billen aan.

De route de stad in, is rechttoe rechtaan via een, in eerste instantie ventweg, naast een vijfbaans autoweg. Later wordt dit fietspad. Het is hier dat we onze derde berisping krijgen vandaag en deze vakantie; een vrouw die we inhaalden vraagt even later bij het verkeerslicht of we voortaan willen bellen als we passeren; nu schrok ze blijkbaar. Wij wilden juist voorkomen dat een opdringerig belletje anderen doet schrikken.

We wijken van onze track af om direct de Gedächtniskirche te bewonderen; een kerk waarvan de toren niet compleet is. De kerk raakte zwaar beschadigd na een bombardement tijdens de Tweede Wereldoorlog. Via een “groene long”, de combinatie van de dierentuin –waarvan we de kinderboerderij door het hek kunnen zien- en een park ernaast, haken we weer aan op onze track richting de Brandenburger Tor. I.v.m. werkzaamheden is de weg voor onszelf en later fietsen we nog een stukje via het park omdat een deel van de weg afgezet is i.v.m. het voorbereiden van een evenement.

Rechts van de Brandenburger Tor zie ik al een herdenkingsplaats, die we later in onze stadse kilometers van dichterbij bekijken. Een gedenkplaats voor de joden die omgekomen zijn in de 2e Wereldoorlog; ik herinner me vaag dat ze dit aan het bouwen waren, toen ik hier 13,5 jaar geleden was; dat blijkt te kloppen als we de informatie later lezen. We fietsen eerst nog naar de Reichstag met een flink kaal ogend park ervoor; het bestaat vooral uit een groot grasterrein. Ik meen dit deel van de stad (Reichstag en Tor) vaag te herinneren. Echter was het toen bij winderig koud weer in november. Om de Reichstag staan moderne gebouwen.

We slingeren verder, kruisen een bordje in het wegdek waar de muur gestaan heeft, fietsen langs de rivier de Spree naar het Museuminsel (eiland). Hier staan veel grote, oude, pompeuze gebouwen. Hier hebben we de vierde vermaning te pakken; voor het museum moeten we lopen i.p.v. fietsen. Als we later weer willen opstappen, schopt Michiel bij het opzwiepen van zijn been per abuis nog een oudere dame tegen haar knie.

We bekijken nu het Holocaustmonument, officieel “Denkmal für die ermordeten Juden Europas” en vervolgen via de Potsdamerplatz, een bekend plein en verkeersknooppunt, de route naar het hostel in waar we vanaf 15 uur welkom zijn. Het is 17 uur als we arriveren.

 

Michiel gaat inchecken, terwijl ik bij de fietsen blijf. Hij krijgt te horen dat de fietsen niet in een kelder kunnen, maar buiten achter op een binnenplaats. Die schijnt ’s nachts afgesloten te worden, er hangen camera’s en er is een portier. Hier zijn we niet blij mee. Vooraf hadden we 3 overnachtingslocaties op het oog en allen gevraagd of en hoe we de fietsen veilig konden stallen. Hier zou een kelder beschikbaar zijn, die nu gebruikt blijkt te worden voor de bagage van groepen. Michiel heeft de sleutel van onze kamer ontvangen en ik besluit die te bekijken; mogelijk is daar ruimte voor de fietsen, alvorens verder te overleggen met het hostel.
We geven het meisje aan dat we vooraf bij reservering niet voor niets naar de stallingsmogelijkheden gevraagd hebben. De fietsen mogen niet op de kamer. Zij belt haar baas. Uiteindelijk mogen de fietsen in de werkplaats van de fietsmonteur. De dame die er nu bij komt om te helpen geeft aan dat haar fiets hier van de binnenplaats is gestolen. De dief stond wel op beeld, maar uiteindelijk konden ze niets doen. Ze begrijpt ons en vindt dat duurdere fietsen beter binnen kunnen staan.

Tsja… rustig doordrammen blijkt dus verstandig, al kunnen we dat zondagochtend bij vertrek natuurlijk pas definitief beoordelen.
We douchen, rusten en acclimatiseren, waarna we rond half 9 naar de wijk Kreuzberg wandelen. In onze straat kopen we ons eerste ijsje deze vakantie. Vlakbij het hostel zien we een plek waar goedkope espresso verkocht wordt; dat kan de komende ochtenden lekker zijn voor Michiel.

Met wat moeite i.v.m. traag internet, hebben we via TripAdvisor wat betaalbare eetgelegenheden gevonden. Bij een Nepalees aan een drukke weg, strijken we neer op het terras en bestellen een lassie en een biertje. Het is leuk het straatleven te aanschouwen. Opvallend is dat regelmatig mensen met een flesje bier in de hand over straat wandelen. Dat betekent ook dat we dezer dagen twee keer zien dat mensen het statiegeld uit de prullenbakken halen. Er wordt veel gerookt. Een wazig uitziende man neemt plaats aan een tafeltje. Hij heeft een zeer korte broek aan en we kijken tegen zijn bal aan; we dopen hem Balzak. We genieten van heerlijk gestoomde momo’s vooraf en een smaakvol hoofdgerecht.

Straatbeeld als we nog verder rondlopen

Al slenterend door de wijk met allemaal gezellige terrasjes van restaurantjes, gaan we terug naar het hostel. Bij een supermarkt die tot 23.30 uur geopend is, kopen we yoghurt. Dat is laat, maar het is Berlijn. In Duitsland zijn de winkels op zondagen gesloten, of dat ook in Berlijn het geval is, weet ik niet. Na de rivier slaan we de verkeerde straat in; dat constateren we als we ter hoogte van het hostel erachter komen dat we in het blok achter het hostel staan.
We zijn moe, douchen nogmaals en willen wat lezen.

Vrijdag Berlijn – vrijdag 15 juni
We genieten van heerlijk uitslapen; zoals ik me had voorgesteld, genietend in bed, de rust, de witte-niet krakende-lakens. Ik hoor wel wat hotelgeluiden van schuivende stoelen, trolleys en andere wagentjes door de gangen, maar dat deert met niet. Ik maak muesli in de ijsbakken die we mee hebben en zodoende hebben we ontbijt op bed.
In de loop der ochtend gaan we de stad in. Het is vandaag licht bewolkt en rond de 22 graden; prima stadweer. Checkpoint Charlie, hier om de hoek, herken ik vaag van mijn eerdere bezoek; al vermoed ik dat het informatiecentrum hier destijds nog niet was. Er is ook een museum over de muur dat we niet bezoeken. De informatieplek geeft ons voldoende een impressie.

Over de bouw van de muur, over Peter Fechter een jongen die in 1962 vluchtte, neergeschoten is en uiteindelijk dood bloedde. De West-Berlijners mochten niet helpen, de oostkant liet het gebeuren. Betreffende grensportiers zijn in 1997 hiervoor veroordeeld. Dat is dan wel weer bijzonder te lezen.
Hier zie ik het verhaal bevestigd.

Over geslaagde en niet geslaagde vluchtpogingen, zoals een zware vrachtwagen die vol zandzakken met 60 km/uur door de barricades bij het checkpoint hier reed. Een verlaagde auto die onder de slagbomen kon en meer. Pogingen te vluchten in uniformen die vanuit West Berlijn door diplomaten binnen gesmokkeld werden. Oudst overledene die poogde te vluchten bij de muur was iemand van 80, de jongste 7 jaar. Dit zien we op een overzicht met namen. Overigens wordt ook vermeld dat het aantal vluchtpogingen niet duidelijk is, echter tegelijkertijd wordt hier toch wel een aantal genoemd.

We wandelen verder door dit deel -Mitte/Kreuzberg- langs een mix van kantoorpanden, bedrijven en woongebieden. Hier is het niet heel levendig. Bij een Turkse zaak kopen we bananen en gaan richting een restant van de muur, de East Side Gallery. Michiel moet nodig naar het toilet en schiet het Ibishotel in.

Ik heb de indruk de muur en  de omgeving wel te herkennen. Het is nu langs een grote autoweg en eromheen grote nieuwe panden die er 13,5 jaar geleden vermoedelijk niet waren. De Oberbaumbrücke, een mooie oude brug waar we op uit komen, herinner ik me niet. Mogelijk wel het deel waar we onder de trambanen lopen, al kan me dat ook aan Parijs doen denken.

De muur heeft veel mooie schilderingen; daar is de muur nu ook speciaal voor bedoeld. Sommigen delen is nog steeds eenvoudige graffiti, dat vooral bestaat uit het over elkaar heen taggen. Dat kan ik niet waarderen. Bij de Oberbaumbrücke zitten we even op een bankje, waarna we de Spree weer kruisen. Nu schiet ik een café in voor een toiletbezoek, Michiel volgt later weer bij de overdekte markt.

Opvallend aan Berlijn is dat er weinig eenheid is in bouwstijl en functies van gebouwen. Woonwijken – oude en nieuwe gebouwen – wisselen snel af met kantoor- of industrieterrein.

Ik begrijp daarom beter dat mijn herinneringen flarden zijn; ik vind het moeilijk er een algeheel beeld van te maken. Wat me ook opvalt is dat werkelijk overal graffiti zit, ongeacht de hoogte van het gebouw. Een enkele schildering kan ik zeker waarderen, vaker vind ik het zonde van de mooie oude gebouwen. Dat geldt ook voor het zwerfafval dat hier ligt, van doekjes, tot plastic of matrassen. Regelmatig zien we verlopen hippies, verslonsde mensen of wat gekken.

Is het hier nog relatief arm of is het een lifestyle? Het benieuwt me of dat met name in dit deel is of dat we dit morgen ook ervaren. Als lunch eten we ieder een flink broodje met halloumi en salade, wat slechts 3 euro per broodje kost.

Er is een klein marktje. In het Göritzerpark lopen Afrikanen in kleurrijke traditionele kleding. We voelen ons ongemakkelijk bij sommige groepjes als ze sissen “kom kom”; waarschijnlijk willen ze marihuana dealen. Het ruikt er hier in ieder geval sterk naar. Tegelijkertijd valt het op dat er wel allerlei mensen in het park zijn, dus niet alleen deze groepjes, waarschijnlijk is het hier niet onveilig.

Bij een grote markt, met in de aanloop hiernaar toe vooral verkoop van artesania, kopen we nog tomaten, komkommer en plat brood. Sommige avocado’s en mango’s zijn ook spotgoedkoop, maar die blijken nog keihard. Het is WK voetbal; op veel terrassen en in restaurants staan de, soms speciaal opgestelde, tv-schermen aan. Een enkele keer schrik ik even van het gejuich als er (bijna) gescoord wordt.

We eten weer in Kreuzberg, ditmaal bij Vietnamees Umami. De drankjes inspireren om thuis eens te proberen te maken. Op het knusse terras met lampionnen, genieten we van een lekker sapje en een driegangenmenu voor €22,90 voor 2 personen. Dat is een flink prijsverschil met Nederland. Zelfs de toilet is gezellig met de grote planten die er op de vloer staan.

Via een andere route wandelen we terug. Bij de Lidl halen we hummus, framboos en bramen. Halverwege de avond zijn we terug in het hostel; we hebben zin om lekker te hangen en te lezen.

We slapen prima; heerlijk vakantiegevoel.

Berlijn zaterdag 16 juni
We slapen uit en ik schrijf mijn verslagen van de afgelopen 1,5 dag. Met een ommetje via de Turkse bakker voor een dubbele espresso, gaan we naar Potsdamer Platz om daar de metro te pakken naar Prenzlauerberg.

Bij het plein vallen ons de blauwe buizen op. Als we de functie hiervan vragen aan iemand die toeristische tours verkoopt, is er eerst een misverstand waarover we uitleg vragen.
Vervolgens vertelt ze ons dat de buizen voor het water zijn. Ik verwacht dat het om drinkwater gaat, maar als ik het ’s avonds nog opzoek, blijkt dat niet het geval. Berlijn ligt in een Berl, wat moeras betekent, en om verzakking tegen te gaan, pompen ze overtollig grondwater weg via de buizen naar kanalen in de omgeving.

Aangekomen, wandelen we eerst langs Wohnstadt Carl Legien, genoemd naar de vakbondsleider, dat op de werelderfgoedlijst van Unesco blijkt te staan evenals nog 5 andere modernistische woonwijken in Berlijn, een blok flats uit de jaren 20 waar we normaliter aan voorbij gegaan zouden zijn en dat we waarschijnlijk niet bijzonder gevonden zouden hebben. Het is wel aangenaam rustig met de fluitende vogels. Beter kijkend, zie je hier de primaire kleuren geel, blauw en rood (ergens ook groen, dat is vast een foutje) terugkomen. Helaas is niet alles in goede conditie.

Prenzlauerberg is wat verzorgder dan Kreuzberg. Diverse hoge huizen van 5-6 verdiepingen, die meestal beter onderhouden zijn, al zie je hier ook regelmatig graffiti op muren, kozijnen en deuren. In een boekwinkeltje kopen we een aantal leuke postkaarten.

Achter een huizenblok bij een (muziek)school, vinden we een mooie rustige binnenplaats; op een doordeweekse dag zullen de stemmetjes hier wel als een kakofonie klinken. We zien voor de 2e keer deze dagen dat een kerk getransformeerd is. Er is een kindermuseum –Der weite horizont– gevestigd, waar kinderen ook actief zelf dingen kunnen ervaren over vrede, fietsen en andere maatschappelijke zaken.

Een bierbrouwerij is omgebouwd tot een plek met culturele activiteiten, oftewel de Kulturbrauerei. Nu kijkt men hier één van de 4 WK voetbalwedstrijden die vandaag gepland staan. Wij maken gebruik van het toilet en maken Arabisch brood met hummus klaar.

Verderop is een hipstermarkt met diverse kraampjes; zouden die hier wekelijks staan en brengt dat voldoende op? Bij een aantal kraampjes staan bewoners van hun wijn te nippen. Wij kopen een stevig brood voor morgen. In Berlijn zijn veel Vietnamese en Indiase restaurants. De Vietnamees waar we gisteren aten heeft hier meer locaties.

De watertoren hier ziet er anders uit dan in Nederland. Lager, breder en met veel meer ramen; deze ombouwen tot appartementen zou daarmee al aantrekkelijker zijn dan bij ons. De Joodse begraafplaats is zaterdag dicht.

De Oberbergstraße is een gezellig straatje met winkels en horeca. Overigens lijken hier in Berlijn de helft van de zaken horeca gelegenheden. Bij het Mauerpark zouden ook nog onderdelen van de muur te vinden moeten zijn; we zien ze niet. Mogelijk mede omdat er werkzaamheden zijn. Naast het park is een stadion. Op muren wordt graffiti gespoten. De parken zijn droog; je ziet dat er sprake is van een warme, droge lente, net als in Nederland. Vandaag zou het 5 graden warmer worden dan gisteren.

We bekijken de lokale spellenwinkel, die meer voorraad heeft dan in Utrecht. Bij de tuin van de bekendste Biergarten van Berlijn, Prater, wordt onze tas gecontroleerd; het meenemen van drinken mag niet. Het stroomt hier net leeg; een van de voetbalwedstrijden is afgelopen. Naast biertjes drinken, lijkt hier nu niet iets te doen. Toen we er waren, dachten we dat ook deze locatie een cultuuraanbod zou hebben, maar het is puur een Biergarten.

Graag nemen we nog even de metro naar Schöneberg, zodat we daar ook nog een glimp van opvangen. We hadden vanochtend 4 tickets voor korte afstanden voor rond €5,60 gekocht; waarschijnlijk hadden we duurdere tickets moeten kiezen uit de automaat, maar in onze beleving doen we korte ritjes. Deze wijk staat bekend als favoriet bij de gayscene. We wandelen een paar straatjes door, zien nog net dat op het plein, Winterfeldtplatz, de markt afgebroken wordt. We houden het kort; de voetjes hebben al het nodige gedaan vandaag. Bij een Perzisch restaurant eten we en bij één van de ijstentjes halen we ons toetje. Als bij het tweede ijstentje een bolletje € 2 Euro blijkt te kosten, wandelen we terug naar het eerste met een bolletje voor € 1,50. De vrouw herkent dat we terug gekomen zijn.

Nieuw & oud, beiden zijn charme

Vanaf hier wandelen we terug naar het hotel. Als we onder een “flatbrug”  doorlopen, lijkt dat een grens van de gaywijk (wat we overigens niet duidelijk gemerkt hebben) en een Turkse wijk. Tot de rivier lopen we over de levendige Potsdamer Strasse; vergelijkbaar met de Amsterdamsestraatweg, maar dan levendiger. De lucht is dreigend, toch valt er uiteindelijk niets.

We komen nu dicht langs het Tempodrom; nog steeds niet wetend wat het is. In het hostel zoek ik het op en blijkt dit een muziekcentrum is. Vanavond is er blijkbaar een optreden met o.a. de drummer van de Beatles.
Dat hier alle gebouwen door elkaar staan, is duidelijk als we een oud stuk muur van een oud gebouw fotograferen tegen de achtergrond van een lelijke flat. Overigens staat het in het deel van West Berlijn, dus het zijn niet alleen de oostblokflats die lelijk en ongezellig kunnen ogen. In die zin merk je niet heel veel van oost- west verschillen. Wel lijkt West-Duitsland geordender en netter dan Oost-Duitsland. Bij de Lidl halen we nog een smeerseltje voor op het brood.  Rond half 10 zijn we terug in het hostel; na een douche lezen we nog lekker en val ik op Michiels schouder in slaap.

Rechts de witte Tempodrom op de achtergrond.

Zondag terugreis – zondag 17 juni
Rustig aan pakken we in en checken na tienen uit bij het hostel. Onze fietsjes staan keurig in de opslag. Michiel geniet een laatste maal van de dubbele espresso op ons vaste adresje.

We fietsen naar het Viktoriapark in Kreuzberg; Vera (warmshowers) vertelde dat je hier uitzicht over de stad hebt. Dat klopt; op zich is het terrein licht glooiend, dus niet zoals in Praag, maar je kunt zeker een eind kijken. Het stoort me dat een herdenkingsmonument ter herinnering aan de Pruisische vrijheidsoorlogen onder de graffiti zit en er veel glas ligt. Waar is de trots van de Berlijner om het wat schoon te houden met elkaar, vraag ik me af. Zeker daar waar gebieden mooi zijn en men mogelijk ook wat toeristen wil trekken t.b.v. inkomsten.

We fietsen naar het station via zoveel mogelijk rustige en nog niet door ons betreden straten, zoals de Alexanderplatz waar een kerk en de televisietoren van 368 m hoog staan; de laatste is vanaf meerdere punten in Berlijn te zien is. Het schijnt op de toren in Riga na, de hoogste van Europa te zijn. Michiel doet er flink wat moeite voor om beide torens op de foto te krijgen.

 

Rond het middag uur zijn we op het station; een modern gebouw met liften naar verschillende lagen. De perrons zijn op bepaalde punten aan de smalle kant. Het is even wat dringen bij de deuren; de conductrice vraagt ruimte voor ons. En ons vraagt ze naar onze plaatsnummers danwel of we naar Amersfoort gaan. Ze komt wat streng en kortaf over en we verstaan haar niet direct. Maar kort erna zitten we prima in de trein, in zelfde wagon als de fietsen.

Nog een keer over de Spree, op weg naar Alexanderplatz & station.

De reis gaan voorspoedig. Een aantal drinkende mannen is wat luidruchtig, maar we genieten van het lezen. Bij Amersfoort stappen we over; een vrouw in de trein vindt dat we niet voor haar neus moeten staan met de fiets. Ik ben overdonderd door haar houding. Als we eruit zijn, blijkt dat er werkzaamheden zijn op het traject naar Utrecht. Snel stappen we weer terug de trein in om nog mee te reizen naar Hilversum te reizen. Via de supermarkt gaan we naar huis. Al met al is het ongeveer 6,5 uur treinen geweest, tegenover 6,5 dag fietsen.